آشنایی با سیستم اطفا حریق در ساختمان و انواع آن

منظور از سیستم اطفا حریق چیست؟

سیستم اطفا حریق، مجموعه‌ای از تجهیزات و مکانیزم‌هایی است که برای تشخیص، کنترل و خاموش‌کردن آتش‌سوزی به کار می‌رود. این سیستم انواع مختلفی دارد که هر یک مزایا و ویژگی‌های مختص خود را دارند. اگر در هنگام شروع آتش‌سوزی اقدامات لازم و به‌موقع انجام نشود ممکن است باعث بروز آسیب و خسارات جانی و مالی سنگینی بشود.

انواع سیستم اطفا حریق

• سیستم اطفا حریق دستی
• سیستم اطفا حریق اتوماتیک

سیستم اطفا حریق دستی

برای اطفا حریق با سیستم دستی، نیازمند نیروی انسانی هستیم تا اقداماتی را انجام دهد تا سیستم اطفا حریق دستی فعال و شروع به کار کند. بنابراین در صورت نبود نیروی انسانی این سیستم هیچ کاربردی ندارد.

از رایج‌ترین تجهیزات آتش نشانی دستی می‌توان به کپسول آتش نشانی در انواع مختلف اشاره کرد. از دیگر تجهیزات دستی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انواع کپسول آتش نشانی (پودری، آب و گاز ، دی اکسید کربن، آب و کف و هالوژنه)
• اسپری آتش نشانی
• توپ آتش نشانی
• پتو آتش نشانی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک

سیستم اطفا حریق اتوماتیک بدون دخالت انسان و به صورت خودکار و خیلی سریع فعال می‌شود. نداشتن اتلاف وقت و واکنش سریع این سیستم باعث می‌شود تا آتش‌سوزی گسترش پیدا نکند و اطفا حریق انجام شود. به دلیل ویژگی‌هایی که این سیستم در مقایسه با سیستم دستی دارد، به طور کلی و به ویژه مکان‌هایی مثل ساختمان‌های بزرگ مسکونی، تجاری و اداری، کارخانجات و کارگاه‌ها، اتاق سرور، دیتاسنترها و موزه‌ها، انبارها و… استفاده از سیستم‌های اتوماتیک توصیه می‌شود.

البته سیستم‌های اتوماتیک مدل‌ها و انواع مختلفی دارند که برای مکان‌های مختلف می‌توان استفاده کرد.

انواع سیستم اطفا حریق اتوماتیک

• سیستم های اتوماتیک مه آب Water Mist
• سیستم اطفا حریق اتوماتیک ورتکس Vortex
• سیستم اطفا حریق اتوماتیک گاز هالون Halon
• سیستم های آبی اسپرینکلر Sprinkler
• سیستم اتوماتیک پودری یا ذرات معلق آیروسل Aerosel
• سیستم اتوماتیک فوم Foam
• سیستم اطفا حریق اتاق سرور یا مرکز داده

اهمیت سیستم های اطفا حریق

آیا می دانید خاموش کننده های آتش چطور کار می کنند، یا چطور یک سیستم ایمنی اطفا حریق را برای ملک و دارایی خود انتخاب کنید؟ اینکه شما درباره این سیستم ها شناخت کافی داشته باشید که کدام یک از آنها در شرایط مختلف کارایی بهتری دارند امری ضروری است. یک سیستم اطفاء حریق اشتباه پتانسیل این را دارد که خرابی و صدمه بیشتری نسبت به خود آتش وارد کند.

رایج ترین سیستم های اطفاء آتش، به شکلی ساخته شده اند که در اولین مرحله شروع آتش توسط گرما، دود و باقی سیگنال های هشدار آن را تشخیص دهند. این ها دارای یک سیستم هشداردهنده هستند که شما را در زمان وقوع حادثه آگاه می کنند و سپس وارد مرحله اقدام علیه آتش می شوند.

اکثر دستگاه های خاموش کننده آتش به صورت اتوماتیک یک ماده خاص را بعد از تشخیص و یا هشدار حریق برای اطفاء آن آزاد میکنند. گرچه بعضی از آنها به صورت دستی رهاسازی میشوند.

اولین تصمیمی که در هنگام رخ دادن آتش سوزی باید بگیرید، مبارزه با آتش است. اگر:

• آتش کوچک باشد.
• از گازهای سمی دور باشید.
• راه فرار داشته باشید.

اما اگر هر کدام از شرایط بالا را نداشتید، فورا آژیر را به صدا درآورده و سریعا محل حادثه را ترک نمایید.

با اینکه کپسولهای آتش نشانی در مدل ها و سایزهای مختلفی ساخته می شوند، اما در نهایت طریقه استفاده یکسانی دارند. به عنوان ساده ترین تعریف در هنگام کار با کپسول آتش نشانی بهتر است از روش PASS استفاده کنید.

سیستم اطفا حریق اتومات آبی

سیستم اطفاء حریق آبی (اسپرینکلر) قدیمی ترین روش اتوماتیک برای مقابله با آتش سوزی بوده که در منازل مسکونی، کارخانجات، ادارات، انبارها و… از آن استفاده می شود. این سیستم ها ساده ترین روش برای خاموش کردن آتش را دارند. به طوری که به یک منبع آب متصل هستند تا در زمان حریق، آب را به تمامی آبپاش ها ارسال کند. این منبع ها می توانند لوله کشی آب شهری یا منبعی جدا مختص اسپرینکلر باشند.

این سیستم ها ارزان و دارای امنیت بسیار بالایی می باشند. همچنین این سیستم های اتوماتیک کارآمد دارای 4 نوع مختلف هستند که عبارتند از:

• سیستم Wet ( تر )
• سیستم Dry ( خشک )
• سیستم Deluge ( سیلابی )
• سیستم Pre-Action ( پیش عملگر )

ویژگی های سیستم اطفا حریق اسپرینلکر

• اولین و پر استفاده ترین سیستم مبارزه با حریق در دنیا
• دارای ایمنی بسیار بالا
• دارای تاییدیه های مختلف معتبر بین المللی
• استفاده از شیرآلات سیستم تر، خشک، سیلابی و پیش عملگر
• امکان استفاده در ساختمان های مسکونی، بیمارستان ها، ادارات، مراکز بزرگ خرید و …
• تنوع تجهیزات جانبی

سیستم اطفا حریق اتومات CO2

در این نوع سیستم اطفا حریق از گاز دی اکسید کربن به عنوان مواد داخل کپسول آتش نشانی استفاده می کنند. از این گاز به عنوان خاموش کننده ای موثر برای حریق الکتریکی، آتش سوزی های مواد کربنی و حریق مایع هایی که قابلیت اشتعال دارند استفاده میکنند. از این رو به گاز CO2 خاموش کننده ای چند منظوره در سیستم اطفا حریق میگویند.

در هنگام تخلیه گاز دی اکسید کربن به روی آتش دقت داشته باشید که هیچ قسمتی از بدن انسان نباید با گاز تماس پیدا کند زیرا گاز CO2 سرد بوده و این خود باعث سوختگی فرد میشود.

برای خاموش کردن آتش سوزی هایی که نیاز به استفاده از کپسول های CO2 دارد باید فاصله خود با حریق را کم کنید زیرا گاز دارای قدرت پراکندگی زیادی بوده و اگر خوب به سمت آتش پاشیده نشود، کاربردی ندارد.

سایر مزیت های سیستم دی اکسید کربن

• به دلیل وجود دی اکسید کربن در هوا، استفاده از این گاز اثر مخربی روی طبیعت نمیگذارد.
• این سیستم حریق گازی به دلیل رسانا نبودن الکتریکی می تواند در موقعیت های مختلفی استفاده شود.
• به سرعت می تواند اکسیژن هوا را کم کرده و سریعا آتش را خاموش کند.
• نداشتن محدودیت منابع، یکی دیگر از ویژگی های این گاز است.

سیستم اطفا حریق اتومات پودری

یکی از سیستم های جایگزین هالون 1301 و گاز دی اکسید کربن، سیستم اطفا پودری میباشد. لیتن سیستم برای حریق آتش از ذرات ریز جامد و گاز استفاده میکند. یک واکنش گرمازا سبب میشود تا ذرات بسیار ریز آیروسل فشرده شده و گاز سیال از سیستم اطفا حریق خارج شود.

مزایای این سیستم عبارتند از :

• این سیستم غیر سمی میباشد.
• برای انواع طبقه بندی های آتش سوزی مفید است.
• نسبت به وزن، موثرترین سیستم اطفا حریق شناخته میشود.
• پشتیبانی و نگهداری از آن هزینه بالایی ندارد.
• برای بهره بردن از از آن نیازی به لوله کشی ندارید.
• به دلیل غیر سمی بودن، موجب کمترین میزان آلودگی پس از اطفاء در محل میشود.
• سبک بودن آن، بسیار در هنگام خاموش کردن آتش کمک می کند.

سیستم اطفا حریق اتومات فوم FOAM

این قبیل از سیستم ها برای خاموش کردن آتش سوزی های نوع B مانند انبار مایعات اشتعال زا، مخازن سوخت، محل نگهداری مواد شیمیایی و.. به کار میروند. از این روش می توان به صورت دستی یا اتوماتیک هم استفاده کرد.

تجهیزات مورد کاربرد در سیستم خاموش کننده فوم بسیار مشابه سیستم خاموش کننده حریق آبی میباشد. در زمان استفاده از این روش، مقدار مناسبی از آب و فوم باید با یکدیگر ترکیب شوند و تا به کمک نازل بتوان عملیات اطفا را انجام داد. در این روش از مخازن مخصوص ، پمپ و شیرهای مخصوص فوم استفاده کرد.

سیستم اطفا حریق اتوماتیک گازی

همانطور که از اسمش پیداست در این روش از گازها برای خاموش کردن آتش بوسیله کاهش مقدار اکسیژن موجود در محیط استفاده می کنند. هنگامی که از سیستم های اطفا آتش فوم، آب و پودر نمی توان استفاده کرد و یا موجب آسیب به منطقه آتش گرفته می شود از سیستم گازی بهره می بریم.

این سیستم ها به دو دسته تقسیم می شوند که دسته اول و قدیمی همان سیستم های گازی CO2 هستند و دسته جدید و مدرن تر، دسته گاز های نجیب هستند که به گاز های پاک معروف اند. همچنین به سیستم های دسته دوم، تمیزترین سیستم مهار آتش نیز می گویند.

عملکرد

پس از اینکه سیستم های اعلام حریق، شروع آتش سوزی را تشخیص دادند، این تجهیزات گازی شروع به کار می کنند. روش عملکرد این سیستم ها به این گونه است که اکسیژن را در محیط و فضای در حال سوختن کاهش می دهد. در این صورت یکی از عوامل وقوع حریق از بین رفته و آتش خاموش می شود.

از مزایای سیستم های اطفا حریق گازی می توان به قیمت مناسب، آسیب نرساندن به تجهیزات، دستگاه و اموال، باقی نماندن هیچگونه آب، ماده شیمیایی یا روغن و بدون آسیب زیست محیطی اشاره کرد.

مناطق پرکاربرد سیستم مهار آتش گاز

• دیتا سنترها، اتاق سرورها
• مناطق نگهداری و بایگانی اسناد مهم
• مراکز مخابراتی مانند برج کنترل فرودگاه، مراکز رادیویی و ارائه دهنده های خدمات اینترنتی و …
• موزه ها و محل های نگهداری اجناس گرانبها و ارزشی
• اتاق های عمل و بیشتر بخش پزشکی
• تجهیزات رباتیک و قطعات الکترونیکی، آزمایشگاه ها و …

سیستم اطفا حریق اتومات مه یا پودر آب

در این روش ابتدا با خنک سازی محیط، حرارت اطراف را کاهش می دهیم. بخار آب تولید شده سبب میشود تا قطرات آب به روی سطح حریق نشسته و باعث کاهش اکسیژن مورد نیاز برای آتش می شوند. همین امر موجب جداسازی مواد مشتعل از یکدیگر و در نهایت خاموشی آتش می شود.

خدمات نصب و اجرا

مجموعه رهاورد با 20 سال سابقه در زمینه تامین و تجهیزات آتش نشانی آماده اجرا و سیستم اطفا حریق و کلیه تجهیزات آتش نشانی و ایمنی برای سازمان ها شرکت ها ، کارخانجات و واحد های مسکونی میباشد. برای مشاوره رایگان و اطلاعات بیشتر لطفا با واحد فروش این مجموعه تماس حاصل فرمایید.