آتش گونه های مختلفی دارند و انواع آتش در شش گروه A , B , C , D , E , F تقسیم بندی میشوند. قبل از توضیح این شش دسته باید به شما یاد آوری کنیم که کپسول اتش نشانی مناسب برای هر نوع حریق، متفاوت میباشد. هر خاموش کننده ای برای استفاده خاصی تولید شده و در صورتی که این موضوع رعایت نشود، ممکن است منجر به مرگ شود. در ادامه برای شما دسته آتش های الکتریسیته را توضیح خواهیم داد، تصور کنید فردی از کپسول آتش نشانی آب و گاز برای خاموش کردن این نوع حریق استفاده کند. در این صورت خاصیت رسانا بودن آب سبب میشود تا فرد دچار برق گرفتگی شده و علاوه بر این، آب با انتقال برق موجب افزایش شعله های آتش نیز میشود.

انواع مختلف آتش سوزی

معرفی انواع آتش سوزی

کلاس A (‌ مواد خشک )

مواد خشکی که پس از سوختن خاکستر تولید میکنند در این دسته قرار میگیرند. این مواد شامل چوب و پارچه هستند. به این دلیل که خاکستر میتواند حرارت درون آتش را حفظ کند و احتمال بازگشت آتش در آن بالا میباشد، برای خاموش کردن این آتش ها معمولا از خاموش کننده های آب و گاز استفاده میشود. آب براحتی به داخل خاکستر نفوذ کرده و حرارت مواد را کاهش میدهد.

کلاس B (‌روغن ها )

انواع آتش هایی که در برگیرنده مایعات قابل اشتعال می باشند در این گروه قرار میگیرند. این مایعات شامل نفت، دیزل و بنزین میباشد. نکته مهمی که به هنگام وقوع این نوع حریق باید در نظر داشته باشید این است که خاموش کننده های آب به خوبی نمیتوانند این نوع آتش را مهار کنند. به علت چگالی کمتر روغنها و مایعات مشتعل شونده، باید از خاموش کننده های فوم برای چنین آتشسوزی هایی استفاده نمود. فوم چگالی کمی داشته و براحتی بر روی سطح روغن قرار میگیرد.

کلاس C ( گازها )

گازهای قابل اشتعال همچون پروپان، متان، بوتان و اتان در این دسته قرار گرفته اند.

آتش سوزی های کلاس D ( فلزات )

آتش هایی است که در برگیرنده فلزات سوختنی همچون آلومینیوم، لیتیم ، سدیم هستند. خاموش کننده های پودر و گاز بهترین عملکرد را در خاموش کردن این حریق ها دارند. این نوع کپسول ها با تشکیل یک لایه پودر بر روی سطح فلز همچون پتو عایقی بین اکسیژن و ماده سوختنی ایجاد میکنند و موجب خفگی آتش میشوند.

کلاس E ( الکتریسیته )

حریق هایی که به علت الکتریسیته بوجود می آیند جزو کلاس E آتش سوزی هستند. حرارت بالای سیم ها، خرابی بورد و اتصالی قطعات از جمله عوامل تشکیل دهنده این حریق ها هستند. در جنین شرایطی تنها باید از کپسول آتش نشانی گاز CO2 استفاده کرد. این خاموش کننده ها حاوی گاز کربن دی اکسید بوده که رسانای برق نیست، در صورتی که از خاموش کننده فوم یا آب در چنین شرایطی استفاده کنید آتش مهار نشده و حتی شعله ور خواهد شد. بخاطر داشته باشید که قبل از اطفاء حریق حتما همه تجهیزات برقی را خاموش کنید، همچنین برخی از دستگاه ها میتوانند تا چند دقیقه پس از خاموش شدن برق را در خود ذخیره کنند.

کلاس F ( روغن خوراکی )

آتش های مواد خوراکی و روغنهای خوراکی در این دسته قرار میگیرند. روغنها و مواد خوراکی در برخورد با آب واکنش شدیدی نشان میدهند، آب براحتی در کنار روغن قرار گرفته و موجب گسترش آتش نیز خواهد شد و میتواند حتی شرایط را بدتر کند. استفاده از کف، کپسول آتش نشانی پودر و گاز و CO2 نیز توصیه نمیشود، این موارد همگی میتوانند مانند آب موجب گسترش آتش شوند. بهترین اقدام برای خاموش کردن این دسته، استفاده از پتو یا مواد شیمیایی مرطوب میباشد.

روش های اطفاء انواع آتش

تمامی کپسولها برای اطفاء حریق باید حداقل یکی از قابلیتهای زیر را دارا باشند :

– سردکنندگی

– خفه کنندگی

– تاثیر بر واکنش زنجیره ای

خاصیت سرد کنندگی : همانطور که میدانید مثلث آتش از سه ضلع حرارت، ماده سوختنی و اکسیژن تشکیل شده است. با سرد کردن میتوان حرارت را کاهش داد و مانع از گسترش آتش شد. کپسولهای آب و گاز این خاصیت را دارند، علاوه بر این خاموش کننده های کربن دی اکسید و کپسولهایی که دارای کارتریج CO2 هستند نیز هوای بسیار سردی تولید میکنند که حرارت را کاهش میدهد. این امر به علت تبدیل مایع فشار بالای داخل کارتریج یا محفظه، به گاز کربن دی اکسید میباشد.

خاصیت خفه کنندگی : خفه کردن آتش به معنای حذف اکسیژن از مثلث آتش میباشد. برای این منظور میتوان از کپسولها CO2، شن، ماسه و فوم استفاده نمود. گازکربن دی اکسید وزن سنگینی در مقابل اکسیژن داشته و با حرکت به سمت پایین، فضای اطراف ماده سوختنی را احاطه میکند و با آتش نمیسوزد.

برخی کپسولها نیز دارای کارتریج N2 یا نیتروژن هستند که خاصیت رقیق کنندگی را دارد. یعنی همانند CO2 آتش را خفه نمیکند، اما به علت وزن سنگینش با ترکیب شدن در هوا مقدار اکسیژن را در اطراف ماده سوختنی کاهش میدهد.

تاثیر بر واکنش زنجیره ای : این دسته شامل پودر های شیمیایی و خاصی میشود که با ورود به زنجیره آتش، از ادامه آتش سوزی جلوگیری میکنند. البته این پودر ها نباید در دمای بالا نگهداری شوند، در دمای بالاتر از ۶۰ درجه امکان چسبندگی آنها وجود دارد. توجه داشته باشید که هرچه ذرات پودر ریز تر باشد ( بین ۱۰ تا ۷۲ میکرون ) اثر آن بهتر خواهد بود.